Fundamentalnym dokumentem mówiącym o roletach zewnętrznych jest norma PN-EN 13561:2015 ,,Zasłony zewnętrzne i markizy. Wymagania eksploatacyjne łącznie z bezpieczeństwem”, która została zatwierdzona przez Prezesa PKN dnia 7 lipca 2015 r. Ta specyfikacja techniczna przedstawia  wymagania eksploatacyjne, łącznie z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa, które powinny spełniać żaluzje zamontowane na budynku.

Zgodnie z dokumentem żaluzje zewnętrzne to produkt, w którym zasłona wykonana jest z elastycznego materiału. Celem jest nadanie właściwości termicznych oraz wizualnych istniejącej oszklonej powierzchni.

Rolety zewnętrzne możemy podzielić na dwie grupy: zasilane elektrycznie oraz bezpośrednio. Klasyfikacja ta ma wpływ na metodykę badań oraz oczekiwania względem rolet.

Norma ukazuje precyzyjnie wymagania dotyczące wydajności oraz klasy nakładu operacyjnego – maksymalnej wartości siły roboczej Fc, która zależna jest od typu sterowania ręcznego i jest niezbędna do wprawiania kurtyny w ruch rozciągający/wciągający. 

Wymagania dla dopuszczalnych wartości Fc opisane zostały w poniższej tabeli: 

Rodzaj sterowania ręcznego Fc (N)
Klasa 1 Klasa 2
Korba lub uchwyt wciągarki 30 15
Pas, linka lub łańcuch 90 50
Operacja drążka płaszczyzna pionowa 90 50
Ręka płaszczyzna pozioma lub pochyła 50 30

Dla markiz z ramionami składanymi siła operacyjna Fc jest określona przez dwie wartości:

Fcp – siła szczytowa potrzebna do odblokowania ramion na początku wciągania
Fcn – siła dotycząca pozostałego ruchu 

Ważnym aspektem przy doborze właściwych rolet dla budynku jest odporność na działanie wiatru. Przedstawia się ją za pomocą klas określonych przez wartości progowe ciśnienia nominalnego i ciśnienia bezpiecznego. 

– Nominalne ciśnienie wiatru to ciśnienie, pod którym żaluzja zewnętrzna nie wytrzyma deformacji lub stan jej działania ulegnie pogorszeniu.
– Bezpieczne ciśnienie wiatru reprezentuje ciśnienie, pod którym nie obserwuje się pogorszenia działania pracy rolety zewnętrznej, a które może być niebezpieczne dla ludzi (np. pęknięcie, wyjście z prowadnic).

W zależności od tego, w jakiej strefie wiatrowej położony jest nasz obiekt, dobieramy właściwą klasę odporności:

Klasy0123456
Nominalne ciśnienie wiatru (N/m2)<  40 4070110170270400
Bezpieczne ciśnienie wiatru (N/m2)<  48 4884132204234480

Tabela uwzględnia wszystkie żaluzje zewnętrzne, jednak maksymalna klasa dopuszczalna dla  składanych markiz ramiennych to co najmniej klasa 2. Klasy od 4 do 6 są dozwolone tylko dla żaluzji zewnętrznych z materiałem biegnącym w bocznych szynach prowadzących oraz dla jednego rodzaju markiz – pergoli. 

Maksymalna klasa dla markiz składanych została zdefiniowana w celu uwzględnienia oporu stałego i dynamicznego wiatru. 

Producent powinien określić maksymalną prędkość wiatru, powyżej której żaluzja zostanie schowana – informacja ta powinna być zawarta w instrukcji użytkowania. Warunki, które należy spełnić, aby sprostać wymogom  wydajności, oparte są na obciążeniach statycznych i nie uwzględniają dynamicznego efektu powtarzających się obciążeń (turbulencji), na które materiał i rama są wystawiane w rzeczywistych warunkach. Dlatego też ciśnienie statyczne nie może być użyte do zdefiniowania zakotwienia żaluzji zewnętrznych w budynku. 

Kolejnym aspektem, który wpłynie na nasz wybór, powinna być odporność na obciążenie spowodowane gromadzeniem się wody w zagłębieniach pokrycia: markiz z ramionami nożycowymi, markiz z ramionami składanymi oraz markiz koszowych przy założeniu szczelności rolet. Rozciągnięta kurtyna powinna wytrzymać obciążenie od nagromadzonej się wody lub zapewnić możliwość odprowadzenia się wody, tak aby nie utworzyła zagłębienia. 

Klasyfikację przedstawia poniższa tabela:

Klasy12
Przepływ17 l/m2 co godzinę56 l/m2 co godzinę

Przy zastosowaniu rolet w oknach znajdującego się w strefie klimatu umiarkowanego budynku, które umiejscowione są pod dużym odchyleniem od pionu, warto zdecydować się na klasę 2. Stanowi to gwarancję nie przepuszczania wody. 

Trwałość koloru materiału określana jest na podstawie porównania  do stanu początkowego po określonym czasie. Klasyfikację tę przedstawiono w tabeli zgodnie z normą mającą zastosowanie do rozpatrywanej tkaniny. Określenie właściwości użytkowych w zależności od rodzaju tkaniny do badania sztucznego starzenia (wietrzenia) należy stosować następujące normy do tekstyliów: EN ISO 105-B04, do tkanin gumowych lub powlekanych tworzywem sztucznym: EN 12280-2.

Materiał musi być sklasyfikowany według czasu sztucznego starzenia (wietrzenia), gdzie osiągnięto co najmniej poziom 4 w skali szarości zgodnie z EN 20105-A02.

Klasa1234
Czas ekspozycji 500h1000h2000h4000h

W przypadku żaluzji zewnętrznych minimalną klasą jest klasa 2.

Materiał klasyfikuje się zgodnie z czasem sztucznego starzenia. Uwzględnia się odporność na rozciąganie, która powinna być większa niż 1000N w osnowie oraz 600N dla materiału. Klasa jest określana na podstawie osiągniętego czasu starzenia.

Klasa1234
Czas ekspozycji500h1000h2000h4000h

Minimalnym wymaganiem dla żaluzji zewnętrznych jest klasa 2.

Wymagania i klasy dotyczące odporności na korozję powinny być zgodne z EN 1670. Celem przeprowadzonych badań jest doświadczenie dowodzące brak wystąpienia korozji metalu, które wynika z obserwacji nieuzbrojonym okiem w obojętnej mgle solnej w określonym przedziale czasowym. Badanie to powinno być przeprowadzone na różnych kształtownikach  i elementach składowych użytych w żaluzji, nie zespolonych albo na kompletnej próbie żaluzji w małej skali (minimalny rozmiar  700mm x 700mm).

Wyszczególnienie Klasy
1 2 3 4
Elementy wewnątrz budynku 24h 48h
Elementy na zewnątrz budynku 48h 96h 240h

Norma przedstawia odporność na działanie w powtarzalnych cyklach roboczych, które obejmuje pełne rozciąganie oraz wciąganie, jak również czasy spoczynkowe. 

Warto zwrócić uwagę na tabelę przedstawiającą liczbę cykli w badaniach trwałości:

Liczba cykliKlasa 1Klasa 2Klasa 3
Otwieranie / zamykanie3000700010000

Klasa 2 stanowi odpowiednik częstotliwości dwóch cykli na dobę przez 10 lat.

Kryteria, które wzięto pod uwagę po zakończeniu badania cyklicznego to dla sterowania ręcznego:

-utrzymanie wartości siły operacyjnej w granicach właściwych dla danej klasy,
– brak oznak rozwłóknienia tkaniny, trwałych uszkodzeń belki czołowej oraz prowadnic, rozszczepiania szwów,
– brak uszkodzeń mechanizmów roboczych

Dla markiz roboczych:

 – utrzymanie w granicach dopuszczalnych zmienności prędkości pod obciążeniem, sprawności hamulca mechanicznego, czyli drogi kątowej hamowania czy przemieszczania kurtyny pod obciążeniem,
– brak widocznych przecieków smaru lub oleju

Norma określa warunki bezpieczeństwa dla markiz z napędem podczas działania. Są one określone wyłącznie dla markiz z napędem elektrycznym. 

Do spełnienia czynników bezpieczeństwa wymagane jest spełnienie przynajmniej jednego warunku.

Dla zagrożenia zgnieceniem: 

– ograniczenie masy belki czołowej, jeśli jest poruszana tylko siłą ciężkości,
– ograniczenie wywieranej siły i prędkości belki czołowej do wartości dopuszczalnych,
– zachowanie minimalnej dopuszczalnej odległości belki czołowej od stałego obiektu,
– zastosowanie sterowania czuwakowego w obszarze widoczności belki czołowej,
– występowanie obszaru zagrożenia zgnieceniem poza zasięgiem użytkownika,
– ograniczenie siły wywieranej na przeszkodę i odwrócenie lub zatrzymanie ruchu belki czołowej,
– wykluczenie styczności z obszarem zagrożenia przez zastosowanie osłon.

Dla zagrożenia ścinaniem: 

Wszystkie wymienione wyżej ze zmianą:

– warunek minimalnej odległości belki czołowej od stałego obiektu zastąpiono minimalną odległością między belką czołową a rolką prowadzącą.

Poprzedni post